EN | NL
MENU

HR nieuwe partner Resilient Rotterdam

11/07/2017
...
 
  
 
De veerkracht van de stad versterken om goed te kunnen anticiperen op uitdagingen als klimaatverandering, digitalisering en de energietransitie. Dát is het doel waarmee Rotterdam in mei 2016 haar resiliencestrategie lanceerde.


Hogeschool Rotterdam sloot zich met de Centres of Expertise RDM en Maatschappelijke Innovatie aan bij die nieuwe koers. Nu we één jaar verder zijn, wordt de balans opgemaakt tijdens het evenement One year Resilient Rotterdam op maandag 26 juni 2017 in WTC Rotterdam en wordt de samenwerking tussen de gemeente en de Hogeschool officieel bestendigd in een convenant. Tientallen studenten laten bovendien zien hoe zíj werken aan een Resilient Rotterdam.
 

 

‘Leg je vinger maar op het koperdraad, en raak met je andere hand deze bloemen aan,’ zegt Annelien Rozenmuller (20) tegen een bezoeker van haar stand. Verhip, er klinkt muziek. ‘Leuk he?’ lacht de jonge studente communicatie- en mediadesign. Het project heet Bladmuziek dat ze ontwikkelde met drie medestudenten. ‘We willen een lach brengen op plekken waar het niet altijd leuk is, zoals bij het Acazia- of Maasstadziekenhuis op Rotterdam-Zuid. Deze muzikale bloembakken kunnen voor ontmoeting en wat vrolijkheid zorgen. Resilience gaat over een aangename, gezonde stad, waar het prettig toeven is.’

Naast het project van Rozenmuller en haar medestudenten, zijn er in het WTC ruim 25 presentaties te zien van studenten die bezig zijn met het thema resilience. En dat zijn er nogal wat, sinds Hogeschool Rotterdam zich vorig jaar aansloot bij de strategie Resilient Rotterdam.

Zo ontwikkelde de 20-jarige Anouk Looijkens een technisch vernuftige handschoen, om ouderen met artrose te helpen bij het uitvoeren van simpele handelingen. ‘De techniek is er,’ zegt ze tegen bezoekers die met een broodje in de hand haar werk bewonderen, ‘De volgende uitdaging is om de handschoenen in productie te krijgen.’ Bij de stand van Elise Marcus, die onlangs afstudeerde met een 10, is het dringen geblazen. Iedereen wil iets opvangen van het gesprek met Moeder Natuur, dat Marcus tot stand brengt middels data uit de natuur die ze via artificiële intelligentie omzet in een menselijk verhaal. ‘Stel, je zit op een terras en het plantje op tafel laat je weten dat ‘ie zo’n dorst heeft. Dan kun jij het wat water geven. Dat is het idee in het klein,’ legt Marcus uit.

‘Rotterdam Zuid kan veel leren van andere wijken in de stad. Misschien moet er een exchange-project komen tussen Zuid en Noord.’  - Ferhat Dogan, student

 

Plenaire opening
Wat is er gebeurd sinds de gemeente vorig jaar haar recilience strategie lanceerde? Welke netwerken zijn gevormd en welke initiatieven zijn gestart? Die vragen staan centraal tijdens het evenement One year Resilient Rotterdam. De middag wordt geopend door Emile Klep, directeur Stedelijke Inrichting, die de 300 aanwezigen uitnodigt vandaag successen en kansen te delen, óók online via #rr2017. Daarna is het tijd voor de eerste keynote-speaker, burgemeester Aboutaleb, geestelijk vader van Resilient Rotterdam. Hij was degene die ervoor zorgde dat Rotterdam één van de honderd Resilient Cities ter wereld werd. In een gloedvol betoog, waarin hij benadrukt dat de sleutel tot verandering op stedelijk niveau ligt en refereert naar het Nederlandse talent om dijken te bouwen, schetst hij de uitdagingen die voor ons liggen. ‘Is onze maatschappij uitgerust om schokken te kunnen opvangen en daarna weer op de nulstand terecht te komen?’ vraagt hij, om daarna te illustreren hoe lastig het is om schokken op te vangen als je ze niet kunt voorspellen. ‘Onze maatschappelijke werkelijkheid verandert voortdurend. Ik had nooit kunnen voorspellen dat ik Mobiele Eenheid moest inzetten bij de intocht van Sinterklaas. Of dat ik bij een huldiging van Feyenoord rekening moet houden met vrachtwagens die mogelijk het publiek in willen rijden. Of dat een vuurwerkshow met Oud en Nieuw een crisissituatie veroorzaakt. Zeker in een stad met 174 nationaliteiten is momenteel iedere logica zoek en zijn er geen formules om aan vast te houden. Daarom moeten we veerkrachtig zijn en steeds weer anticiperen op wat op ons af komt. Zoals we ook hebben gedaan met het water dat op ons afkwam.’

 

‘Onze maatschappelijke werkelijkheid verandert voortdurend. Ik had nooit kunnen voorspellen dat ik ME moest inzetten bij de intocht van Sinterklaas.’ - Burgemeester Aboutaleb

 

De volgende keynote-speaker is Ron Bormans, voorzitter van het College van Bestuur. Hij onderstreept de power die studenten bezitten om de stad Rotterdam veerkrachtiger te maken. ‘Zij zijn de toekomst. Zij máken de toekomst, maar ze kennen hem niet.’ Hoe stoomt de Hogeschool studenten klaar voor een wereld waarvan niemand weet hoe deze eruit ziet? Bormans: ‘Door ze kennis te laten maken met het heden en verleden en ze in de dynamiek van de toekomst te plaatsen.'

'Door tegen studenten te zeggen: stap dáár in waar je denkt dat het gaande is.' Hoe dat gaat en wat dat oplevert, is vandaag in het WTC te zien. ‘De rijkdom en de vernieuwing van de projecten die vandaag door onze studenten gepresenteerd worden, vervullen me met trots. Er gebeuren verrassende dingen op snijvlakken van opleidingen, daar waar creatieve, technlogische en economische ontwikkelingen elkaar ontmoeten. De stad is ons laboratorium. En alles wat hier gebeurt, is mondiaal toepasbaar.’

Resilience Officer van gemeente Rotterdam Arnoud Molenaar zegt na dit eerste jaar trots te zijn. ‘De beweging die in gang is gezet, de enorme drive onder Rotterdammers om mee te doen. We weten niet hoe resilience er precies uit ziet, dat moeten we gezamenlijk gaan vormgeven. Studenten kunnen daar een belangrijke rol in spelen.‘ Angelien Sanderman, lid van het College van Bestuur van Hogeschool Rotterdam reageert: ‘We moeten studenten leren hoe je weerbaar wordt. Het is belangrijk om ze ín de samenleving te zetten en ze zo te laten proeven van de toekomst. Contextrijk onderwijs noemen we dat. Het komt neer op heel goed samenwerken in die stad.’ Tenslotte is het woord aan Pex Langenberg, wethouder Mobiliteit, Duurzaamheid en Cultuur van de gemeente Rotterdam. Hij zet de meest interessante vraagstukken voor de toekomst nog eens uiteen en nodigt iedereen uit om het stadsbestuur te bombarderen met ideeën die de stad verder brengen.

Dan volgt een officieel moment: de ondertekening van het convenant waarin de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en Hogeschool Rotterdam wordt bestendigd.

Het plenaire deel wordt afgesloten met een presentatie over Piano Slam, een project dat leerlingen van Rotterdamse mbo-scholen uitnodigt hun gevoelens over hun leven te vertalen in een gedicht en dit ten gehore te brengen op muziek. Het is een project dat taalvaardigheid, zelfvertrouwen en saamhorigheid stimuleert en daarmee een krachtig voorbeeld is van social resilience.

 ‘De stad is ons laboratorium. En alles wat hier gebeurt, is mondiaal toepasbaar.’ - Ron Bormans, voorzitter van het College van Bestuur van Hogeschool Rotterdam

 

Playground en Deep Dives
De rest van de middag is opgedeeld in twee delen, waar aanwezigen kunnen kiezen te kijken naar pitches van studenten in de Playground, of kunnen deelnemen aan de Deep Dive, ofwel deelnemen aan verschillende workshops over de uitdagingen waar de stad voor staat.

In de Diamond Room modereert Jet Sol de Playground. Als eerste nodigt ze docent Mark Wissing uit op het podium, die als stedenbouwkundige betrokken is bij Expertisecentrum Maatschappelijke Innovatie (EMI) voor het programma Urban Innovation en zich als intermediair tussen onderwijs en praktijk opstelt. ‘Het is een zoektocht te ontdekken wat we in de toekomst nodig hebben,’ vertelt hij. ‘Ik ben erg tevreden over waar de studenten mee komen.’ Daarna volgen pitches van studenten, die ieder een probleem in de resilience-thematiek hebben aangepakt. Zoals de bouwkundestudenten die studentenhuisvesting Cubust ontwierpen: een flexibel, demonteerbaar gebouw, dat voor sociale cohesie moet zorgen in Zuid en het hele resilience-gedachtegoed vertegenwoordigt. De studente Vastgoed en Makelaardij, die de meest resilient manier heeft onderzocht om woongebouw de Peperklip op Zuid te renoveren. Of de lifestyle-studenten die het probleem van obesitas aanpakt door een omgeving te creëren waarin mensen makkelijker afvallen.

International Benchmarketing-student Hans Pouwels presenteert zijn vergelijkend onderzoek tussen Kopenhagen en Rotterdam op resiliencethema’s en doet meteen een oproep aan het publiek: wie helpt hem om méér steden te onderzoeken, om te kijken wat Rotterdam ervan kan leren? Op de eerste rij wordt door een van de toehoorders driftig geknikt. ‘Heel goed om naar andere steden te kijken. We moeten uit onze comfort zone!’ Ook professionals uit de kunst- en cultuurwereld bestijgen het podium en worden door Jet Sol ondervraagd over hun initiatieven. Onder hen, directeur van debatcentrum LOKAAL Liesbeth Levy die de zogenaamde ‘burgertop’ G1000 heeft opgericht. Léon van Geest, die met de door hem georganiseerde Rotterdamse Dakendagen aandacht vraagt voor de potentie van het Rotterdamse daklandschap. En Aart Bos, die mensen door middel van kunst en cultuur bij elkaar brengt en aan studenten de vraag stelt: wat is jouw droom van verbinding?  

 ‘Het is mooi om te zien hoe de thematiek heel praktisch wordt gekoppeld aan de dagelijkse werkelijkheid.’ - Karlijn van Alten, Hogeschooldocent

 

Pauze
In de pauze ontmoeten bezoekers elkaar aan statafels in de centrale hal. Onder hen: Sara Huang, die in het dagelijks leven trainingen geeft en al veel over Resilient Rotterdam heeft gehoord, waardoor ze nu weleens wilde weten wat Resilience nou eigenlijk inhoudt. ‘Nu weet ik eindelijk wat ermee bedoeld wordt én hoe je er invulling aan kunt geven. Het project Bladmuziek vond ik heel interessant. Een vriendin van me werkt bij een woningcorporatie, die ga ik zeker op dit project wijzen.’

Ze staat aan tafel met Frank van Kuppeveld, commercieel directeur bij SIM-CI. ‘Een bedrijf dat gespecialiseerd is in het toekomst-proof maken van kritieke infrastructuren. De stappen die Rotterdam neemt op het gebied van recilience, volgen wij op de voet. Ik kom hier vandaag om over nieuwe projecten te leren. Het verhaal van Aboutaleb vond ik zeer bemoedigend. De gemeente gaat er vol voor, een ideaal voorbeeld van hoe het zou moeten.’

Docent Emiel Jackson, die diverse projecten op RDM begeleidt, is vooral gekomen om te netwerken. Resilience betekent voor hem: ‘Weerbaar maken, zodat het niet zomaar kapot gaat.’ Hij is verrast door de studentpresentaties: ‘Ik heb verschillende projecten gezien waar we op RDM op kunnen aanhaken.’

Deep Dive
Ook na de pauze splitst het publiek zich op. De ene helft kiest voor de pitches en presentaties, de anderen verdelen zich over vier verschillende workshops. Bij de workshop ‘Stadmakers van de toekomst’ is het druk. In vier groepen wordt er nagedacht over twee thema’s. Het eerste is Ondermijning, een veelbesproken onderwerp met betrekking tot Rotterdam Zuid, waar de bovenwereld steeds meer last krijgt van de acties van de onderwereld. Hoe kunnen we dit tegengaan? Het tweede thema is Samen & Anders, de woonvorm die gebaseerd is op wederkerigheid: bewoners dienen minstens 10 uur per maand voor elkaar klaar te staan. Wat zijn kansen om van dit project een groter succes te maken?

Iedere groep begint met een brainstormronde, waarin alles geroepen mag worden. De ideeën worden op een groot, wit vel geschreven. Na een kwartier wisselen de groepen en bekijken ze elkaars ideeën. Die ideeën proberen zij concreet te maken, om uiteindelijk de twee meest kansrijke te benoemen.

Bouwkunde-student Ferhat Dogan (23) zit bij de groep Ondermijning. ‘Ik denk dat studenten veel invloed kunnen uitoefenen op Zuid. Zelf ben ik opgegroeid in Rotterdam waar individualiteit nogal leeft. Studenten zijn socialer en bezig met hun omgeving. Daarom moet er meer studerend volk naar Zuid,’ vindt hij. Ook kan Rotterdam Zuid volgens hem veel leren van andere wijken in de stad. ‘Misschien moet er een exchange-project komen tussen Zuid en Noord. Ik heb zelf heel lang in West gewoond, en daar is veel veranderd. Het lijkt in niets op hoe het vroeger was. Daar kan Zuid wat van opsteken, denk ik. Onderwijs en activiteiten in de buurt, daar kun je een heleboel mee winnen.’

 ‘De gemeente Rotterdam gaat er vol voor, een ideaal voorbeeld van hoe het zou moeten.’ - Frank van Kuppeveld, commercieel directeur bij SIM-CI

 In de tweede ronde vna de Playground presenteren de studenten van RDM CoE zich. Zij pitchen ook verschillende onderzoeken en projecten; Edwin van der Vis van de opleiding Logistiek & Economie die met zijn onderzoek naar lichte electronische vrachtvoertuigen (LEVV's) liet zien dat het een schoon, stil en snel alternatief is voor de vele bestelbusjes in de stad. Annette Zwinderman van de opleiding Watermanagement die met haar project 'Drijvende afvalwaterrotonde' liet zien hoe je bij drijvende woningen ter plekke het afvalwater kunt zuiveren. 

Vanuit de WDKA werken studenten ook aan de veerkrachtige stad. Studenten van Lifestyle en Transformation Design creëren resilience awareness door creatie van zogenaamde interactieve wearables en data driven design. Studente Elise Marcus pitchte Mother Earth Network, een manier om data van de aarde te verzamelen en te visualiseren. Puck van Koppen studeerde af met Subliminal Satiation, zij onderzocht hoe zintuigelijk het eetgedrag van mensen beinvloed kan worden.

 

Afsluiting en borrel
Resilience Officer Arnoud Molenaar sluit de bijeenkomst plenair af. Hij heeft zich laten inspireren door alle presentaties, pitches en ideeën die hem vandaag ter ore kwamen. ‘Van zogenaamde scharrelambtenaren die uit hun ivoren torens de wijk in gaan en de gemeente die meer budgetten moet stapelen tot de studente die een manier heeft gevonden om met Moeder Aarde te praten.’ Molenaar zegt dan ook ‘heel trots’ te zijn op het convenant dat vandaag is getekend met Hogeschool Rotterdam, om daarmee meer jong talent te betrekken en te verbinden aan de stad. Molenaar kondigt het Start Up Festival aan, dat in september plaatsvindt in Rotterdam. ‘Hier kunnen start-ups en investeerders elkaar ontmoeten, met als doel matches te maken om te kunnen opschalen en groeien.’ Ook vraagt Molenaar aandacht voor de eerstvolgende International Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR) in 2018, die helemaal om resilience zal draaien, met de editie in 2020 als grande finale.

Het evenement wordt afgesloten met een optreden van de virtuoze violiste Kristie Su.

Daarna verplaatst iedereen zich naar de centrale hal voor een biertje, een bitterbal en napraten. ‘Het is mooi om te zien hoe de thematiek heel praktisch wordt gekoppeld aan de dagelijkse werkelijkheid,’ zegt Hogeschooldocent Karlijn van Alten. ‘Vroeger was onderwijs heel kennisgericht, het wordt praktischer. Ga er maar in, zeggen wij tegen de studenten, want je leert het meest door te doen.’

Ook Arjan Karssenberg, docent Duurzame Bouwtechniek en oprichter van SUS Ateliers, is enthousiast over hetgeen hij vandaag gezien en gehoord heeft. Hij werkt met zijn studenten onder meer aan duurzame woonconcepten op Heijplaat, waarvoor ze duurzame wilgengevels ontwikkelen en circulaire systemen bedenken. ‘Om als stad resilient te worden, moeten we vooral niet binnen ons eigen hokje blijven denken, maar samenwerken,’ zegt hij. En daartoe zijn vandaag opnieuw stappen gezet. 

 

 

 

 

 

Contact info

Wilt u contact opnemen met EMI?

Email: EMIopzuid@hr.nl
Telefoon: 010 794 5946